Έτος
1993
Νόμος / διάταξη που αφορά
N. 1414/84

 

Β` Τμ. Πρόεδρος: Σωκρ. Σωκρατείδης, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Στέφανος Ματθίας, Αρεοπαγίτης. Δικηγόροι: Α. Μπελίτσης, Π, Καβαρνού-Ζιάκα.

Από τις διατάξεις των άρθρων 185, 189, 192, 201, 361 ΑΚ προκύπτει ότι η προκήρυξη διαγωνισμού για την πρόσληψη σε θέσεις εργασίας, που προβλέπεται να κενωθούν μέσα σε ορισμένη προθεσμία, (αποτελεί πρόταση για τη σύναψη σύμβασης εργασίας, υπό την αίρεση της επιτυχίας στο διαγωνισμό και της κένωσης, μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, θέσης αντίστοιχης προς τη σειρά επιτυχίας. Η υποβολή (αίτησης και συμμετοχή στο διαγωνισμό ενέχει αποδοχή της πρότασης. Σε περίπτωση επιτυχίας σε σειρά που βρίσκεται μέσα στον αριθμό των θέσεων που προκηρύχθηκαν, εφόσον κενωθεί η (αντίστοιχη προς τη σειρά επιτυχίας θέση, η σύμβαση είναι καταρτισμένη.

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 2 του Συντάγματος, που καθιερώνει την ισονομία των φύλων, από τις διατάξεις της διεθνούς σύμβασης 100/51, που κυρώθηκε με το ν. 46/ 75, και από αυτές των άρθρων 2 και 3 του ν. 1414/84, με τον οποίο η εγχώρια νομοθεσία προσαρμόστηκε στις οδηγίες 75/117 και 76/207 της ΕΟΚ, προκύπτει ότι απαγορεύεται στις εργασιακές σχέσεις κάθε διάκριση, με κριτήριο το φύλο. Ειδικότερα η διάταξη του άρθρου 3 του νόμου αυτού απαγορεύει κάθε διάκριση όσον αφορά την πρόσβαση στην εργασία, ορίζοντας ότι: "η πρόσβαση σε όλους τους κλάδους και βαθμίδες κάθε απα- σχόλησης γίνεται αδιακρίτως φύλου (παρ. 1),...στις δημοσιεύσεις, αγγελίες, διαφημίσεις, προκηρύξεις, εγκυκλίους και κανονισμούς, που αφορούν επιλογή προσώπων για την κάλυψη κενών θέσεων εργασίας... απαγορεύεται να γίνεται αναφορά, στο φύλο... ή να χρησιμοποιούνται κριτήρια και στοιχεία που, έστω και έμμεσα, καταλήγουν στη διάκριση των φύλων (παρ. 2), εκτός αν πρόκειται για εργασία συμφυή προς τα γνωρίσματα του ενός φύλου (άρθρο 10 παρ. 1β` και 3 ν. 1414/84). Αν ο εργοδότης, κατά παράβαση της απαγόρευσης αυτής, προκηρύξει χωριστά ορισμένο αριθμό θέσεων για το κάθε φύλο, η διοίκηση αυτή, ως αντικείμενη στις απαγορευτικές αυτές διατάξεις, είναι ανίσχυρη (ΑΚ 174), χωρίς η ακυρότητα αυτή να επιδρά κατά τα λοιπά στο κύρος του διαγωνισμού και στην κατάρτιση της εργασιακής σύμβασης βάσει των λοιπών όρων της προκήρυξης. Οι διαγωνισθέντες θεωρούνται ως εχόντες κατά τη σειρά της βαθμολογίας τους, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το φύλο. Αν οι θέσεις πρόκειται να πληρωθούν σταδιακά με βάση τη σειρά επιτυχίας, η κατάρτιση χωριστών πινάκων για τους επιτυχόντες κάθε φύλου δεν ισχύει και η αίρεση από την οποία εξαρτάται η πρόσληψη πληρούται όταν κενωθεί η ς την ενιαία σειρά επιτυχίας, αντίστοιχη θέση, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη διαστολή μεταξύ των επιτυχόντων βάσει του φύλου. Εκτοτε ο εργοδότης οφείλει να απασχολεί τον επιτυχόντα, διαφορετικά πε- ριέρχεται σε υπερημερία αποδοχής (ΑΚ 656). Οπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του 366/91, το Εφετείο Θεσσαλονίκης δέχτηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Στις 2.11.1984 (ήτοι μετά την ισχύ του ν. 1414/2.2.1984, (άρθρο 16) η αναιρεσίβλητη-εναγομένη τράπεζα Μακεδονίας - Θράκης προκήρυξε για την 16.12.1984 διαγωνισμό, προκειμένου να προσλάβει, ως υπαλλήλους, πτυχιούχους ορισμένων ανωτάτων σχολών. Με την προκήρυξη καθόρισε ότι οι προσλήψεις θα γίνονταν κατά τη σειρά επιτυχίας, κατά φύλο, βάσει πινάκων που θα συντάσσονταν χωριστά για τους άντρες και για τις γυναίκες. Η αναιρεσείουσα-ενάγουσα μετέσχε στο διαγωνισμό και πέτυχε με γενικό βαθμό 48, κατατάχθηκε δε στον πίνακα επιτυχίας των γυναικών 1 9η. Η αναιρεσίβλητη άρχισε να προσλαμβάνει, ανάλογα με τις ανάγκες της σε προσωπικό, κατά τη σειρά του κάθε πίνακα, χωριστά για άντρες και γυναίκες. Σταδιακά προσέλαβε και απασχόλησε 22 άντρες και 17 γυναίκες. Δεν προσέλαβε την αναιρεσείουσα επειδή δεν έφτασε η σειρά της στον πίνακα των γυναικών, μολονότι σε ενιαία κατάταξη αυτή προηγείτο από τους 11 τελευταίους άντρες που προσλήφθηκαν. Το Εφετείο, με τις παραδοχές αυτές έκρινε: α) ότι με την προκήρυξη του διαγωνισμού, και την υποβολή αίτησης και συμμετοχή της αναιρεσείουσας στο διαγωνισμό καταρτίστηκε απλώς προσύμφωνο υπό την αναβλητική αίρεση της επιτυχίας και της κένωσης θέσης αντίστοιχης προς τη σειρά επιτυχίας στον πίνακα των γυναικών, οπότε και θα καταρτιζόταν εγγράφως ιδιαίτερη σύμβαση εργασίας και β) ότι με την κατάρτιση χωριστών πινάκων επιτυχίας κατά φύλο και την τήρηση χωριστής σειράς πρόσληψης βάσει της κατά φύλο επιτυχίας δεν παραβιάζεται η μεταξύ των φύλων ισότητα ούτε γίνεται διάκριση (όσον αφορά την πρόσβαση στην εργασία. Ετσι απέρριψε την αγωγή με την οποία η αναιρεσείουσα ζητούσε να της επιδικαστούν αποδοχές υπερημερίας αφότου έπρεπε να έχει προσληφθεί και να απασχολείται κατά τη γενική σειρά επιτυχίας της. Με την κρίση αυτή το Εφετείο παράβιασε αφενός τις διατάξεις των άρθρων 185, 189, 192, 201 ΑΚ και αφετέρου τις προαναφερόμενες διατάξεις που επιτάσσουν την ισότητα των φύλων στις εργασιακές σχέσεις και απαγορεύουν κάθε διάκριση, όσον αφορά την πρόσβαση στην εργασία, με βάση το φύλο, ειδικότερα δε τις ως άνω διατάξεις των παρ. 1- 2 του άρθρου 3 του νόμου 1414/84. Επομένως εί- ναι βάσιμοι οι πρώτος και δεύτερος λόγοι του αναιρετηρίου, που πλήττουν την αναιρεσιβαλλομένη με την αιτίαση αυτή (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ). Πρέπει επομένως να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, που χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση, στο Εφετείο Λάρισας, ως ομοειδές και ισόβαθμο με εκείνο που εξέδωσε την απόφαση που αναιρείται (άρθρο 580 παρ. 3β ΚΠολΔ).