Έτος
2007
Νόμος / διάταξη που αφορά
Άρθρο 15 Κανονισμού Περίθαλψης Ταμείου Προνοίας Δικηγόρων
Αντικείμενο/ Βασικοί Ωφελούμενοι
Γυναίκες δικηγόροι / επίδομα βρεφονηπιακού σταθμού

 

Τριμ. Διοικ. Πρωτ. Αθηνών 5774/2007 Πρόεδρος: NIK. ΠΕΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Εισηγήτρια: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΣΑΦΟΥΛΗ Δικηγόροι: Π. Τσαντίνης, Δημ. Δάμης

1. Επειδή με την κρινόμενο δικόγραφο, αφενός μεν κατά το μέρος που επιγράφεται προσφυγή για την οποία καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο, ζητείται παραδεκτούς η ακύρωση της 45/27.11.2002 απόφασης του Δ.Σ. του Ταμείου Προνοίας Δικηγόρων Αθηνών με την οποία απορρίφθηκε αίτηση του προσφεύγοντος δικηγόρου, ασφαλισμένου του Ταμείου, να του χορηγηθεί επίδομα βρεφονηπιακού σταθμού του αρθρ. 15 του Π.Δ. 162/1998 (Α` 122), αφετέρου δε κατά το μέρος που αφορά αγωγή, για την οποία καταβλήθηκε το απαιτούμενο δικαστικό ένσημο παραδεκτώς ζητείται να υποχρεωθεί το Ταμείο να καταβάλει στον ενάγοντα ποσό 258,28 ευρώ, ως αποζημίωση, καθώς και ποσό 300 ευρώ ως ηθική βλάβη κατ` άρθρο 105-106 Εισ.Ν. Α.Κ. για τη ζημία που υπέστη, λόγω εφαρμογής της αντισυνταγματικής κατά τους ισχυρισμούς του διάκρισης λόγω φύλου του αρθρ. 15 του Π.Δ. 162/1998. Τα ποσά αυτά ζητά να του καταβληθούν νομιμότοκα από 4.11.2002, άλλως από την επίδοση της κρινό μενης αγωγής έως την ολοσχερή εξόφληση

2. Eπειδή με τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 2 και 116 παρ. 2 του Συντάγματος κατοχυρώνεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, ενώ με το άρθρο 21 κατοχυρώνεται συνταγματικά η ισότιμη συμμετοχή των εργαζομένων συζύγων στη δημιουργία οικογένειας. Εξάλλου, τόσο με το άρθρο 119 (ήδη άρ θρο 141) της Συνθ.Ε.Κ., στο οποίο καθιερώνεται η ισότητα των αμοιβών για όμοια εργασία μετα ξύ εργαζομένων ανδρών και γυναικών, όσο και με την οδηγία 79/7/Ε.Ο.Κ. του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1978 περί προοδευτικής εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικών ασφαλίσεων (E.E.L. 6/10.1.1979) απαγορεύεται κάθε διάκριση ως προς τις χορηγούμενες παροχές που βασίζεται άμεσα ή έμμεσα στο φύλο (βλ. Σ.τ.Ε. 1022/2005).

Εξάλλου στο Π.Δ. 87/2002 (Α` 66/4.4.2002) για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, στα οποία περιλαμβάνονται και αυτά των αυτοαπασχολούμενων, σε συμμόρφωση προς τις Οδηγίες 96/97/Ε.Κ. και 86/378/Ε.Ο.Κ., στο άρθρο 5 παρ. 1 ορίζεται ότι: "1. Διατάξεις που αντιβαίνουν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης, είναι οι διατάξεις που βασίζονται στο φύλο, είτε άμεσα, είτε έμμεσα, ιδίως σε σχέση με την ύπαρξη γάμου ή την εν γένει οικογενειακή κατάσταση, προκειμένου: α)... β)..., γ)..., δ)... ε) να καθορίσουν διαφορετικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση παροχών ή να τις περιορίσουν μόνο στους εργαζόμενους του ενός ή του άλλου φύλου, στ)..., ζ)..., η) ...,θ)..., ι)...". 3. Επειδή στο Καταστατικό του Ταμείου Προνοίας Δικηγόρων Αθηνών (Β.Δ. 6/22.9.1956 Α` 209), σκοπός του οποίου είναι η ιατρική και η υγειονομική περίθαλψη των ασφαλισμένων - μελών του, ήτοι των δικηγόρων που είναι εγγεγραμμένοι στα Μητρώα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (αρ. 2 και 3), προβλέπεται μεταξύ των παρεχόμενων προς τους ασφαλισμένους του παροχών σε χρήμα και η συμμετοχή του Ταμείου στα έξοδα βρεφονηπιακών σταθμών των ασφαλισμένων του (αρθρ. 4 παρ. 2). Ορίστηκε δε ότι οι όροι και οι προϋποθέσεις της χορηγήσεως του εν λόγω επιδόματος και το ύψος αυτού, καθορίζονται εκάστοτε με αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου και αναλόγως των οικονομικών του δυνατοτήτων (άρθρο 17 παρ. 1 περ. ε`).

Περαιτέρω δε ορίσθηκε ότι οι όροι και οι προϋποθέσεις της κατά το άρθρο αυτό ευρύτερης παρεχομένης ιατρικής και υγειονομικής περιθάλψεως, το είδος και ή έκταση αυτής για κάθε κατηγορία ασφαλισμένων μελών του Ταμείου, όπως και για κάθε είδος αυτής, οι διακρίσεις αυτής, ο τρόπος της παροχής, ο χρόνος: και η διάρκεια κάθε παροχής, όπως και η αναστολή της χορηγήσεως των ανωτέρω παροχών, για ορισμένους δικαιολογούντες αυτήν λόγους, και οι εν γένει λεπτομέρειες αυτής θα ορισθούν από τον Κανονισμό περίθαλψης.

Μέχρι της δημοσιεύσεως του Κανονισμού τούτου, όλα τα ρυθμιζόμενα με το άρθρο αυτό θέματα, θα εξακολουθούν να διέπονται προσωρινά με αποφάσεις του Δ.Σ. του Ταμείου. Στη συνέχεια κατόπιν της ανωτέρω εξουσιοδοτήσεως εκδόθηκε ο Κανονισμός Περίθαλψης του Ταμείου (Π.Δ. 162/ 1998 Α` 122) ο οποίος στο άρθρο 15 ορίζει ότι "Το Ταμείο χορηγεί επίδομα για την παραμονή παιδιών ασφαλισμένων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς. Το ποσό του επιδόματος καθορίζεται με απόφαση του Δ.Σ. του Ταμείου και καταβάλλεται μέχρι ένδεκα μήνες το έτος. Δικαιούχοι του επιδόματος είναι οι άμεσα ασφαλισμένες γυναίκες δικηγόροι και οι γυναίκες ασκούμενοι δικηγόροι, που έχουν παιδιά ηλικίας από 1 μέχρι 5 ετών, είναι ασφαλισμένα στο Ταμείο και δεν δικαιούνται σχετικού επιδόματος από άλλο ασφαλιστικό φορέα, Για την έγκριση της δαπάνης, απαιτείται α) αίτηση της δικαιούχου, β) απόδειξη πληρωμής του βρεφονηπιακού σταθμού και γ) υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/86, στην οποία να δηλώνεται ότι δεν καταβάλλεται σχετικό επίδομα από άλλη πηγή, καθώς και ότι το παιδί παρέμεινε στον παιδικό σταθμό ολόκληρο το αιτούμενο χρονικό διάστημα". 4. Επειδή η διάταξη του άρθρου 15 του Κανονισμού Περίθαλψης (Π.Δ. 162/1998) του Ταμείου με την οποία ορίζεται ότι δικαιούχοι του επιδόματος βρεφονηπιακού σταθμού είναι μόνον οι γυναίκες δικηγόροι και οι ασκούμενες - άμεσα ασφαλισμένες του Ταμείου, και όχι και οι άντρες συνάδελφοι τους, εισάγει δυσμενή διάκριση σε βάρος των ανδρών δικηγόρων κατά παράβαση των άρθρων 4 παρ. 2 και 21 του Συντάγματος σε συνδυασμό με το άρθρο 141 (πρώην 119) της Συνθ.Ε.Κ., την Οδηγία 79/7/Ε.Ο.Κ. και το Π.Δ. 87/2002 με το οποίο ενσωματώθηκαν στο εσωτερικό δίκαιο οι Οδηγίες 96/97/Ε.Κ. και 86/ 378/Ε.Ο.Κ. που κατοχυρώνουν την ίση μεταχείριση των δύο φύλων, αφού σύμφωνα με τα νέα κοινωνικά δεδομένα τόσο οι άντρες όσο και οι γυναίκες εργαζόμενοι βαρύνονται εξίσου με την ανατροφή των τέκνων τους.

Ως εκ τούτου η εν λόγω ρύθμιση κατά το μέρος που εισάγει αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση σε βάρος των ανδρών δικηγόρων αντίκειται τόσο στο Σύνταγμα, όσο και στο Κοινοτικό Δίκαιο. 5. Επειδή στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Ο προσφεύγων - ενάγων, ασφαλισμένος του Ταμείου, με την από 31.10.2001 αίτηση του προς το Ταμείο ζήτησε να του καταβληθεί το επίδομα βρεφονηπιακού σταθμού για την παραμονή της ανήλικης θυγατέρας του Γ. στο Iδρυμα Βρεφονηπιακών Σταθμών Αθηνών (Ι.Β.Σ.Α.). Το επίδομα αυτό ανήρχετο, κατά τους ισχυρισμούς του, οι οποίοι δεν αμφισβητήθηκαν από το Ταμείο, στο ποσό των δρχ. 8.000 μηνιαίως για το έτος 2001, ποσό το οποίο ελάμβανε η σύζυγος του ως δικηγόρος - ασφαλισμένη του Ταμείου έως τον 7/2001.

Η εν λόγω παροχή προς τη σύζυγο του και άμεσα ασφαλισμένη του Ταμείου διεκόπη λόγω του ότι εργάζεται πλέον ως συμβολαιογράφος και δεν υπάγεται πλέον στην ασφάλιση του Ταμείου. Η ίδια δε, κατά τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντος, οι οποίοι δεν αμφισβητήθηκαν από το Ταμείο, δεν ελάμβανε κατά το κρινόμενο χρονικό διάστημα το ένδικο επίδομα από τον αντίστοιχο ασφαλιστικό της φορέα. Προσεκόμισε δε με την αίτηση του προς το Ταμείο τα αποδεικτικά καταβολών των μηνιαίων τροφείων της κόρης του Γ.Τ. για την παραμονή της κατά το χρονικό διάστημα από 9/2001 έως 7/2002 στον παραπάνω βρεφονηπιακό σταθμό, ποσού 21.000 δρχ., άλλως 61,63 ευρώ και συνολικά ποσού 677,93 ευρώ. σε τραπεζικό λογ/σμό της ........... επ` ονόματι του Ι.Β.Σ.Α. Το Δ.Σ. του Ταμείου με την 45/27.11. 2002 απόφαση του, απέρριψε το σχετικό αίτημα του προσφεύγοντος με την αιτιολογία ότι η εν λόγω παροχή προβλέπεται από τις καταστατικές διατάξεις του μόνο για τις γυναίκες δικηγόρους και ασκούμενες και τούτο διότι, αφενός μεν το Ταμείο βρίσκεται σε οικονομική αδυναμία να καλύψει την εν λόγω δαπάνη και για τους άνδρες δικηγόρους, και αφετέρου ότι οι άνδρες δικηγόροι δεν το χρειάζονται όσο οι γυναίκες συνάδελφοι τους, "δεδομένου ότι ηδύναντο να φυλάττουν τα ανήλικα παιδιά των αι σύζυγοι αυτών", όπως, άλλωστε ίσχυε και πριν την εφαρμογή του νέου κανονισμού περίθαλψης με την Σ.18/3.7.1979 απόφαση του Δ.Σ. του ίδιου.

Hδη με την κρινόμενη προσφυγή του και το νομίμως κατατεθέν υπόμνημα του ο ασφαλισμένος ζητά την ακύρωση της 45/27.11.2002 απόφασης του Δ.Σ. του Ταμείου, ισχυριζόμενος ότι η διάταξη του άρθρου 15 του Κανονισμού Περίθαλψης του Ταμείου (Π.Δ. 162/1998) και η προηγηθείσα όμοια απόφαση Σ.18/3.7.1979 του Δ.Σ. του Ταμείου αντίκεινται στα άρθρα 4 και 21 του Συντ., καθώς επίσης ότι η εν λόγω διάταξη του εδ. γ` του άρθρου 15 του Π.Δ. 162/1998 έχει καταργηθεί με το Π.Δ. 87/2002, με το οποίο ενσωματώθηκαν στο εσωτερικό δίκαιο κοινοτικές διατάξεις.

Με την κρινόμενη δε αγωγή του ζητά ως αποζημίωση κατ` άρθρο 105- 106 Εισ.Ν.Α.Κ. για την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη από την εφαρμογή της ως άνω αντισυνταγματικής διάταξης του εδ. γ` του αρθρ. 15 του Π.Δ. 162/1998, το ποσό που θα ελάμβανε από το Ταμείο αν δεν εφαρμοζόταν η δυσμενής σε βάρος του ως άνδρα διάταξη, ήτοι 8.000 δρχ. άλλως 23,48 ευρώ για το χρονικό διάστημα από 9/2001 έως 7/2002 και συνολικά (23,48 Χ 11 μήνες=) 258,28 ευρώ, καθώς επίσης ποσό 300 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης που υπέστη για την ίδια αιτία και τα ποσά αυτά νομιμότοκα από την ημερομηνία υποβολής της σχετικής αίτησης του προς το Ταμείο, ήτοι την 4.11.2002, άλλως από την επίδοση της κρινόμενης αγωγής. 6. Επειδή ενόψει των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη, το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμοστέα, εν προκειμένω διάταξη του εδαφίου γ` του άρθρου 15 του Κανονισμού Περίθαλψης του Ταμείου Προνοίας Δικηγόρων Αθηνών (Π.Δ. 162/ 1998) εισάγει ανεπίτρεπτα αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση σε βάρος των ανδρών δικηγόρων ασφαλισμένων του Ταμείου, οι οποίοι είναι γονείς ανηλίκων τέκνων που παραμένουν σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, σε σχέση με τις γυναίκες συναδέλφους τους, κρίνει ότι η εν λόγω διάταξη κατά το μέρος αυτό αντίκειται τόσο στο Σύνταγμα, όσο και στο κοινοτικό δίκαιο και ως εκ τούτου είναι ανίσχυρη.

Κατ` ακολουθία η κρινόμενη προσφυγή με την οποία ζητείται η ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης του Δ.Σ. του Ταμείου, ως ερειδόμενης επί αντισυνταγματικής διάταξης πρέπει να γίνει δεκτή και να ακυρωθεί η προσβαλλομένη απόφαση. Περαιτέρω το Δικαστήριο εκτιμά ότι ο ενάγων από την ως άνω απόφαση του Δ.Σ., η οποία εκδόθηκε κατ` εφαρμογή αντισυνταγματικής διάταξης υπέστη ζημία υλική, η οποία ανέρχεται στο ποσό που, κατά τους ισχυρισμούς του, οι οποίοι δεν αμφισβητήθηκαν από το Ταμείο, αντιστοιχεί στο ποσό που θα ελάμβανε αν δεν συνέτρεχε η δυσμενής διάκριση σε βάρος του, ήτοι 23,48 ευρώ επί 11 μήνες, ήτοι συνολικά 258,28 ευρώ. Το Δικαστήριο κρίνει περαιτέρω ότι ο ενάγων, εκτός από την υλική ζημία υπέστη και ηθική βλάβη, λόγω της μη καταβολής του ως άνω ποσού, γεγονότος που είχε ως συνέπεια την προσφυγή του στα αρμόδια δικαστήρια, η οποία εκτιμώμενων των περιστάσεων ανέρχεται κατά την κρίση του Δικαστηρίου στο ποσό των 100 ευρώ.

Κατ` ακολουθία η κρινόμενη αγωγή πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή και να υποχρεωθεί το Ταμείο να καταβάλει στον ενάγοντα ποσό συνολικά (258,28 + 100 =) 358,28 ευρώ και το ποσό αυτό νομιμότοκα, κατ` άρθρο 7 παρ. 2 του Ν.Δ. 496/1974, από την επίδοση της κρινόμενης αγωγής, ήτοι από 15.5.2003 (βλ. την υπ` αρ. 15Β/15.5.2003 έκθεση επίδοσης της δικ. επιμ. Ε.Π.) έως την ολοσχερή εξόφληση.

Τέλος, το Δικαστήριο κρίνει ότι, κατ` εκτίμηση των περιστάσεων, το Ταμείο πρέπει να απαλλαγεί από τη καταβολή των δικαστικών εξόδων (άρθρο 275 παρ. 1 εδ. ε` Κ.Διοικ.Δ.) και να επιστραφεί στον προσφεύγοντα το κατατεθέν παράβολο (άρθρο 277 παρ. 9 Κ.Διοικ.Δ.).